Przejdź do treści Skocz do menu Dodatkowe informacje

 

Logo - Kapitał ludzki, Narodowa Strategia SpójnościLogo - Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Starogardzie GdańskimLogo - Unia Europejska, Europejski Fundusz Społeczny

Człowiek - najlepsza inwestycja

Partnerski model rodziny - PCPR Starogard Gdański

PARTNERSKI MODEL RODZINY- na czym polega i jakie korzyści za sobą niesie.

Współcześnie dużo mówi się o typach związków małżeńskich oraz o tym, który jest najlepszy i dlaczego. Tradycyjnemu modelowi małżeństwa przeciwstawiany jest model partnerski, posiadający coraz więcej zwolenników, tak w Polsce, jak i w całej Europie.

Tradycyjny oraz partnerski model rodziny- trochę historii na dobry początek.

Główną zasadą tradycyjnego modelu małżeństwa jest założenie, iż mąż musi zapewnić byt rodzinie (pracować i zarabiać na jej utrzymanie), natomiast żona, jako podległa mężowi- musi zająć się domem i dziećmi. Kobieta uczona była uległości wobec partnera oraz dbania wyłącznie o zaspokojenie jego potrzeb. Mąż natomiast nie angażował się w wypełnianie obowiązków rodzinnych dotyczących prowadzenia gospodarstwa domowego czy wychowania dzieci, gdyż była to rola kobiety. Spory nacisk ze strony otoczenia (rodzina, znajomi) utwierdzał małżonków w konieczności przestrzegania tych zasad, gdyż ich naruszenie bądź odrzucenie groziło wykluczeniem ze społeczności lokalnej. Małżeństwo stanowiło nierozerwalną całość bez względu na wszystko, co się w nim działo.
Dopiero w XX wieku, kiedy rozpoczęły się dążenia kobiet do równego traktowania obu płci, zaczęto zwracać uwagę na relacje pomiędzy małżonkami, ich uczucia i potrzeby. Kobiety w końcu mogły rozwijać swoje marzenia związane z pracą zawodową, i nie tylko z powodów materialnych (dodatkowe pieniądze dla rodziny), ale także dlatego, że tego chciały. Tak narodził się model małżeństwa partnerskiego, w którym kobieta i mężczyzna dzielą się zarówno obowiązkami zawodowymi, jak i domowymi. W związku są ważne ich odczucia, więź emocjonalna, szacunek, wzajemne porozumienie, otwartość i szczerość, a także odpowiedzialność za siebie oraz partnera.

Cechy partnerskiego modelu małżeństwa.

Co wyróżnia małżeństwo partnerskie od innych typów związków?

  1. Małżonkowie dbają o prawidłową komunikację między sobą, o zaspokajanie swoich potrzeb, co wymaga od nich otwartości oraz empatii,
  2. Dzielą pomiędzy siebie obowiązki domowe oraz odpowiedzialność za poszczególne sfery działania,
  3. Partnerzy związani są silną więzią emocjonalną- okazują sobie uczucia miłości, przywiązania, zrozumienia, czułości, opiekuńczości oraz oddania,
  4. Podobieństwo poglądów, wartości, planów, dążeń i stylu życia- wpływają na umocnienie więzi intelektualnej- przyjaźni, która cementuje związek,
  5. Równość dotyczy także materialnej sfery życia- tak zarobków, jak i decydowaniu o wydatkach.

Potrzeby kobiet i mężczyzn jako członków rodziny oraz pracowników.

Każda osoba odczuwa potrzeby, do których zaspokojenia będzie dążyć. Potrzeby motywują człowieka do działania w celu zmiany obecnego stanu rzeczy w taki, który będzie bliższy ich planom oraz marzeniom.
Zarówno kobiety, jak i mężczyźni pragną być doceniani za swoje dokonania, wkład oraz wyniki pracy. Natomiast często zdarza się, iż mężczyźni, jako pracujący i utrzymujący rodzinę, są doceniani i chwaleni, natomiast kobiety- wykonujące równie wyczerpujące pracę w domu- są niedowartościowane, a ich praca niezauważalna, co prowadzi do frustracji oraz nieporozumień małżeńskich. Model partnerski zakłada, że obie strony mają swój wkład zarówno w sferę materialną (wkład finansowy wynikający z pracy zawodowej), jak i w prowadzenie gospodarstwa domowego, dzieląc się obowiązkami, jakie na nich czekają po powrocie z pracy. W ten sposób zarówno ich możliwości, zakres działań, jak i czas pracy oraz wypoczynku są do siebie zbliżone. Dzieląc się obowiązkami domowymi mają też większe szanse na spędzanie wspólnego czasu po zakończeniu całej pracy.
Kolejnym czynnikiem przemawiającym za partnerskim modelem rodziny- jest większa możliwość realnie wspólnego wychowywania dzieci. Matka, jako naturalna, biologiczna opiekunka dziecka daje mu wiele miłości, czułości, opieki, stara się je wspierać i prowadzić przez wszystkie trudne sytuacje. Dziecko potrzebuje jednak w swoim życiu także ojca, i to takiego, z którym może spędzać czas, z którego może brać przykład i na którego może liczyć w każdej sytuacji. Ojciec, który poświęca się całkowicie pracy zawodowej, nie licząc się z obowiązkami rodzinnymi i domowymi, jest praktycznie nieobecny w życiu i wychowaniu dziecka, pomimo swojej obecności fizycznej. Ojciec natomiast powinien być tym, który pokazuje dziecku świat, stymuluje rozwój poprzez aktywność i dlatego powinien być przy dziecku zawsze wtedy, gdy ono tego potrzebuje i gdy szuka wsparcia. Rodzice powinni wspólnie pomagać dziecku w wybieraniu własnej drogi oraz odróżnianiu dobra od zła. Role matki i ojca w wychowywaniu dziecka nie są identyczne, lecz uzupełniają się wzajemnie, gdyż każdy z rodziców powinien dawać dziecku oraz partnerowi to, co w nim najlepsze.
Równie ważne, jak zaspokajanie potrzeb rozwoju jednostek w aspekcie rodzinnym, jest zaspokajanie potrzeb pracowników, w tym poczucia bezpieczeństwa fizycznego i materialnego, które zwiększają radość życia, a przez to motywację do pracy oraz rozwoju, co powoduje lepsze wyniki w działaniu, a co za tym idzie- lepsze warunki finansowe, itd. Takie samonapędzające się koło staje się podstawą radości oraz zadowolenia z pracy oraz minimalizuje stres oraz frustrację.

Pracownicy obu płci odczuwają podobne potrzeby, które może zaspokoić pracodawca:

  1. Potrzeby związane z fizjologią (zapewnienie godnych warunków pracy oraz płacy),
  2. Związane z bezpieczeństwem (opieka zdrowotna, gwarancja zatrudnienia, programy emerytalne),
  3. Związane z relacjami z innymi ludźmi (spotkania z współpracownikami, imprezy zapoznawcze oraz towarzyskie),
  4. Potrzeba szacunku (docenianie starań, awans, tworzenie stanowisk dających możliwość rozwoju),
  5. Związane z samorealizacją (zaangażowanie w pracę, rozwój osobisty oraz zawodowy).

Ważne są również relacje pomiędzy pracodawcą a pracownikiem, stopień swobody oraz odpowiedzialności, a także wsparcie i pomoc miejsca pracy np. w opiece nad dziećmi (kąciki opieki nad dziećmi czy świetlice przyzakładowe).
Brak zaspokojenia tych podstawowych potrzeb wynikający np. z braku zrozumienia i wsparcia ze strony pracodawcy wpływa na dyskomfort psychiczny odczuwany przez pracownika-zwiększa poziom stresu (wynikający chociażby z obawy przed utratą pracy, obawy o dobro rodziny), co powoduje nerwowość, drażliwość, zmniejszenie motywacji do pracy, a w późniejszym czasie- wypalenie zawodowe.
Rozpoznawanie potrzeb pracowników oraz dążenie do ich zaspokajania jest więc podstawą zwiększenia ich efektywności w pracy. Należy przy tym zwrócić uwagę nie tylko na sytuację kobiet na rynku pracy, ale na sytuację całej rodziny- czyli również mężczyzn i dzieci.
Brak świadomości, że prace domowe należą do obowiązków obu płci i nie są obowiązkiem jedynie kobiet, powoduje, że część z nich rezygnuje częściowo, czasowo bądź zupełnie z możliwości rozwoju zawodowego. Kobiety, choć niejednokrotnie lepiej wykształcone od mężczyzn, decydują się przerwać karierę zawodową lub zadowalają się pracą w niepełnym wymiarze pracy, a co za tym idzie- za mniejsze wynagrodzenie finansowe- po to, aby zająć się domem oraz osobami zależnymi- dziećmi bądź osobami starszymi. Przerwy w pracy negatywnie wpływają na ich rozwój zawodowy, poprzez mniejszy dostęp do kształcenia ustawicznego, co obniża ich atrakcyjność na rynku pracy oraz zmniejsza możliwości awansu zawodowego. Mniejszy jest też odsetek kobiet pracujących na stanowiskach kierowniczych, w stosunku do liczby mężczyzn na takich samych stanowiskach. Praca w domu ogranicza też możliwości finansowe na przyszłość- nierzadko brak jest ubezpieczeń społecznych, a także świadczeń emerytalnych w przyszłości, albo ich ograniczenie ze względu na krótsze i przerywane kariery zawodowe.

Z drugiej strony- polepsza się wizerunek oraz szanse rozwoju kobiet w zawodach i branżach uważanych za typowo męskie (np. budownictwo)- kobiety są coraz bardziej pożądanymi pracownikami, gdyż mają inne spojrzenie na wiele spraw, przez co wnoszą pewną świeżość do przedsiębiorstw, w których pracują. Poza tym- jest to odpowiedź na coraz większą grupę kobiet- klientek. Istnieją również specyficzne programy oraz szkolenia dla kobiet, które chcą wejść lub powrócić na rynek pracy, a także podnieść swoje kwalifikacje zawodowe. Dodatkowo coraz większą popularnością cieszą się nowe źródła zatrudnienia, takie jak agroturystyka, w których ramy czasowe pracy nie są tak sztywne jak w standardowych przedsiębiorstwach, a przez to umożliwiają lepsze dopasowanie do potrzeb i możliwości osób chcących pogodzić życie zawodowe z rodzinnym.

Zalety oraz trudności dotyczące partnerskiego modelu rodziny.

Do niepodważalnych zalet partnerskiego modelu rodziny należy lepsze dopasowanie do każdej osoby w rodzinie zakresu obowiązków oraz zbliżenie się do siebie małżonków. Model ten pozwala na zaspokojenie potrzeb związanych z bliskością, kontaktem z drugą osobą, rozwojem osobistym oraz zawodowym, a także z możliwością wspólnego udziału w wychowywaniu dzieci. Zaspokajanie potrzeb małżonków jest o tyle ważne, że to właśnie one kierują naszym zachowaniem oraz motywują nas do działania i aktywności, a przez to- wpływają na sposób funkcjonowania.

Jak pokazują wyniki badań- kobiety, które zdecydowały się na udział w projektach mających na celu poszerzenie ich wiedzy oraz aktywację zawodową, poprzez dokonanie analizy swoich doświadczeń oraz pragnień a także ich realizację, poczuły się bardziej usatysfakcjonowane, gdy inni członkowie rodziny zaczęli okazywać im większy szacunek. Kobiety cieszyły się, że mogą się lepiej zaprezentować zarówno wizualnie, jak i od strony umiejętności i kompetencji. Można z tego wyciągnąć wniosek, iż bycie bezrobotną, czyli brak aktywności zawodowej, poza rodziną, nie wystarcza kobietom do uzyskania pełnej satysfakcji z siebie. Osoby biorące udział w takich warsztatach rozwinęły swoją wiedzę, która okazała się pożyteczna w ich codziennym życiu a także pozwoliła im na rozwój osobisty. Stały się bardziej odważne, pewne siebie, polepszyło się ich samopoczucie oraz poczucie wartości, dzięki czemu łatwiej mogły stawić czoła codziennym obowiązkom.
Pomimo wielu zalet uważa się, że model partnerski trudno jest wprowadzić do związku oraz w nim utrzymać przez cały czas- zwłaszcza w takich momentach, jak przyjście na świat dziecka czy awans zawodowy związany z większą odpowiedzialnością oraz zakresem działań w pracy, głównie dotyczącym mężczyzn. Wtedy to najczęściej małżonkowie przechodzą do bardziej tradycyjnego modelu, w którym to kobieta zajmuje się w głównej mierze domem i dziećmi, a mąż skupia się na pracy oraz zapewnieniu jak najlepszych warunków bytowych dla całej rodziny.

Godzenie życia zawodowego oraz rodzinnego- ułatwienia oraz korzyści.

Problem godzenia życia zawodowego z rodzinnym dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Dążenia do równouprawnienia obu płci są obecnie priorytetem w wielu krajach. W tym celu podejmuje się liczne działania państwa, a także pracodawców, mające ułatwić godzenie tych dwóch aspektów życia u obojga małżonków.
Dokonuje się tego poprzez:

  1. Zwiększanie wiedzy oraz świadomości kobiet i mężczyzn w zakresie praw oraz możliwości, z jakich mogą skorzystać dla ułatwienia życia rodzinie,
  2. Prowadzenie szkoleń oraz spotkań informacyjnych na temat zarządzania czasem, rozwoju osobistego,
  3. Możliwość korzystania z nowych źródeł zatrudnienia umożliwiających elastyczne godziny pracy (m.in. agroturystyka, telepraca),
  4. Zwiększenie możliwości dotyczących tworzenia nowych przedsiębiorstw oraz miejsc pracy na zasadzie samozatrudnienia,
  5. Zmiana mentalności społeczeństwa w podchodzeniu do kwestii pracy zarobkowej kobiet- nie odczuwają one już takiego nacisku na rezygnowanie z własnego rozwoju zawodowego oraz poświęcenia się dla rodziny,
  6. Zwiększenie dostępu do placówek zajmujących się opieką nad dzieckiem (żłobki, przedszkola, świetlice czy kąciki zabaw dla dzieci, organizowanych nie tylko przez państwo, ale także przez większe przedsiębiorstwa),
  7. Promocja większego zaangażowania mężczyzn w funkcje rodzinne, związane z wychowywaniem dzieci (m.in. „urlop tacierzyński”),
  8. Zapobieganie zmniejszaniu się kwalifikacji osób obu płci podczas przerw w pracy wynikających z pełnienia obowiązków rodzinnych, a także ułatwianie powrotu pracy po takiej przerwie.

Godzenie życia zawodowego z rodzinnym niesie za sobą wiele korzyści, zarówno dla poszczególnych osób, jak i dla pracodawców oraz całego społeczeństwa.
Korzyścią dla osób, które łączą życie zawodowe i rodzinne, jest m.in. wzrost poczucia własnej wartości oraz motywacji do dalszego rozwoju, zmniejszenie stresu oraz poczucia winy z powodu braku czasu dla rodziny, a także zwiększenie satysfakcji wynikającej z możliwości wykonywania czynności, które przynoszą rozwój osobisty i zawodowy.
Wartością samą w sobie jest też „tacierzyństwo”- z badań wynika, iż ojcowie stają się bardziej odpowiedzialni, zmotywowani do pracy, są też aktywniejsi zawodowo oraz mają wyższe preferencje zarobkowe.

Korzyścią dla społeczeństwa jest m.in. wzrost liczby urodzeń (model partnerski sprzyja kobietom na rynku pracy, podwyższając dochody rodziny co sprzyja podejmowaniu decyzji o powiększeniu rodziny), zmniejszenie się liczby separacji i rozwodów (małżeństwa są bardziej dopasowane, zgrane, a także zadowolone, gdy mogą dzielić się obowiązkami dotyczącymi pracy, domu oraz opieki nad dziećmi), większe szanse na rozwój zawodowy kobiet, a przez to- podniesienie stopnia atrakcyjności i konkurencyjności przedsiębiorstw.

Podsumowując - czyli związki małżeńskie w Polsce.

Jak wynika z badań- większość Polaków (68%) opowiada się za partnerskim modelem rodziny- są to głównie osoby młodsze, w wykształceniem średnim lub wyższym, a także zamieszkujące większe miasta. Model tradycyjny wybiera 32% małżeństw, przy czym są to głównie osoby starsze bądź z wykształceniem podstawowym. Kobiety i mężczyźni mają bardzo podobne poglądy dotyczące funkcjonowania rodziny.
Często jednak zdarza się, że małżeństwa z pozoru partnerskie nie są takie w rzeczywistości. Najbardziej popularny jest zmodernizowany model tradycyjny, w którym co prawda oboje małżonkowie pracują zawodowo, ale to kobieta zajmuje się wypełnianiem obowiązków domowych oraz rodzinnych. Model taki daje większe szanse rozwojowe kobietom, jednak spada na nie cały bagaż innych obowiązków, co zajmuje im nie tylko sporo czasu, ale i energii, której brakuje już na inne sfery życia, związane choćby z samorozwojem czy aktywnym wypoczynkiem.

Tak naprawdę najważniejsze jest nie to, czy to kobieta zajmuje się domem i dziećmi, a mężczyzna rozwojem zawodowym, czy odwrotnie, lecz to, czy ich role życiowe są wynikiem ich własnego wyboru, wynikającego z wewnętrznych potrzeb i wartości, czy wypływają z nacisków zewnętrznych- współmałżonka, rodziny, otoczenia społecznego bądź sytuacji społeczno- ekonomicznej. Od tego w głównej mierze zależy stopień zadowolenia z siebie oraz z życia rodzinnego.